OKURIM – Kurbağa Karşıda v0.4

Araştırma, içerik sınırları ve geliştirme kararları · 20 Ekim 2026

Amaç daha çok tıklama üretmek değil; öğrencinin ne yaptığı ile öğretmenin neyi gözlediğini ayırmak. Oyun yalnızca O, K, U, R, I, M sesleriyle çalışır. Başka oyun eklenmemiştir.

v0.4: Benzer oyunlardan ne öğrendik?

Karşılaştırma, aşağıdaki ürünlerin resmî açıklamaları ve öğretmen kaynakları üzerinden yapıldı. Bu ortamda oyunların tamamı etkileşimli olarak oynanmadı. Görsel veya kod kopyalanmadı. İngilizce ses öğretimi içeriği Türkçeye doğrudan taşınmadı.

İncelenen örnek	Kaynakta görülen yapı	OKURIM'e uyarlanan karar
Teach Your Monster – Monster Minigames	Belirli harf–seslerin seçilmesi, tanıdık oyun ortamında tekrar ve bireysel/grup/sınıf kullanımı.	Ses seçimi korunuyor. Tek oyun içinde çalışıyoruz. Sınıf ve bireysel kayıtlar ayrıldı; öğretmen kayıt oluşturmadan deneyebiliyor.
Topmarks – Balloon Phonics	Kısa sözcükler, ses düğmeleri, başlangıç/orta/son ses odağı ve birleştirme çalışmaları.	İlk/son ses ve hece birleştirme görevleri korunuyor. Türkçe harf adlarını otomatik okumak ses öğretimi yerine kullanılmıyor. Cihaz sesi desteklenmezse diğer görevler çalışıyor.
PhonicsPlay – Buried Treasure öğretmen notları	Harf seti seçimi, öğretmen modellemesi ve sınıfın tamamını yanıta katma önerileri. Gerçek ve uydurma sözcük ayrımı da kullanılıyor.	Öğretmen kontrollü geçiş ve sınıf akışı benimsendi. Kullanıcının anlamlı kelime koşulu nedeniyle uydurma sözcük yaklaşımı alınmadı. Sınıfta herkesin önce düşünmesi, sonra bir öğrencinin tahtaya dokunması öneriliyor.

v0.4'te kapatılan kullanım eksikleri

Ders başlamadan hazırlık: Açılış ekranından sınıf/bireysel kullanım, son ses ve hoparlör kontrolü seçilir. Oyun kendi kendine başlamaz.
Tahta düzeni: Sade görünüm artık varsayılandır. 1920×1080 ve 1366×768 gibi yatay ekranlar için yükseklik tabanlı yerleşim, alt bölümde büyük seçenekler ve öğretmen geçiş düğmesi kullanılır. Daha küçük ekranlarda akışkan düzen korunur.
Yanlışlıkla işlem: Yeni sorunun ilk 350 ms'sinde seçim alınmaz. Yanlış yanıt sonrası 500 ms beklenir. Doğru yanıttan sonra 750 ms boyunca sonraki soruya geçilemez. Bu süreler dokunma güvenliği için tasarım tercihleridir; okuma hızı sınırı değildir.
Ara verme: Ara ver penceresi oyunu durdurur, aynı sorudan devam edilir. Başlangıca dönmek turu onayla bitirir.
Kayıtların ayrılması: Sınıf etkinliği ayrı bir yerel kayda yazılır. Bireysel gözlem ve günlere yayılan tekrar sınıf bölümünde kapalıdır. Önceki sürümün kayıtları bireysel bölümde korunur; eski ortak kullanımı geriye dönük kişilere ayırdığımız iddia edilmez.
Öğretmen denemesi: Ayarların geçici kopyasıyla oynanır. Yanıt, gözlem, tekrar ve ayar değişiklikleri gerçek kayda işlenmez. Denemeden çıkınca asıl ayarlar geri gelir.
Daha ilgili ipucu: Yanlış sözcüğün ilk harfi, uzunluğu veya diğer harf farkları üzerinden yönlendirme yapılır; yalnızca genel “yeniden dene” mesajıyla sınırlı kalınmaz.
Windows paketi: OYUNU-AC.html tek dosya olarak çalışır. Kurulum, yönetici izni, yerel sunucu veya dış görsel dosyası gerekmez. Kaynaklar ve rehberler ayrıca ZIP içindedir.

Sınıfta 5 adımlık akış

Flash bellekte ZIP'i çıkarıp OYUNU-AC.html dosyasını güncel Edge/Chrome'da açın.
Sınıf etkinliği ve öğrencilerin gerçekten öğrendiği son sesi seçin. Sesi deneyin, F11 ile tam ekran açın.
Gerekirse “Kaydetmeden dene” ile kendiniz bir örnek çözün; ardından denemeden çıkın.
Derse başla seçin. Önce bütün sınıf düşünsün/sesli okusun; ardından bir öğrenci seçeneğe dokunsun. Sonraki soruya öğretmen geçsin.
Tur sonunda sonuçların sınıf etkinliğine ait olduğunu hatırlayın. Bireysel değerlendirme gerekiyorsa ayrı bireysel bölümü kullanın.

Tamamlanmış sürüm ile donanım sertifikası farklıdır: otomatik içerik/akış kontrolleri yapıldı, ancak gerçek Windows akıllı tahtada görsel ve dokunmatik doğrulama yapılamadı. İlk dersten önce bir kısa deneme gereklidir. Tüm HTML'nin tek dosyada olması internet bağımlılığını azaltır; kurumun dosya/tarayıcı politikalarını değiştirmez.

Korunan öğretim temeli: kaynaklar ne söylüyor?

MEB: İncelenen birinci sınıf tema sayfaları ses–harf ilişkisini, sesli söylemeyi ve öğrenilen harflerle hece/sözcük kurmayı içeriyor. O–K–U ile R–I–M aynı harf grubunun iki tema içindeki devamı olarak ele alınıyor. Bu oyundaki yalnızca altı sesle sınırlama kullanıcının seçimi; resmî programın tamamını temsil etmiyor. 2. tema, 3. tema.
IES / What Works Clearinghouse: İlk okuma kılavuzu konuşmadaki ses parçaları ile harfleri ilişkilendirmeyi, sözcük çözümlemeyi ve bağlantılı metin okumayı öneriyor. Uygulamada hece birleştirme ve sözcük–anlam eşleme destekleniyor; bu dar havuzda doğal metin çeşitliliği sınırlı olduğu için yapay metin üretilmiyor. İngilizce bağlamındaki kanıtlar Türkçeye bire bir etkililik kanıtı sayılmaz. Foundational Skills.
IES öğrenme kılavuzu: Öğrenmeyi zamana yayma ve gecikmeli geri çağırma destekleniyor. Oyundaki 1–3–7 günlük plan bu genel ilkeden yararlanan bir tasarım tercihidir; araştırmanın tüm çocuklar için kanıtladığı bir reçete değildir. Organizing Instruction and Study.
W3C: Gelişmiş dokunma hedefi rehberi 44×44 CSS piksel ve büyük hedeflerin yararını açıklıyor. Oyun kontrollerine asgari yükseklik, geniş yapraklar, görünür klavye odağı ve hareket azaltma desteği eklendi. Bu, tam WCAG uygunluk sertifikası değildir. Target Size (Enhanced).

v0.3’ten korunan öğretim geliştirmeleri

Eksik	Yapılan geliştirme	Sınır / dikkat
Yazıyı aynı yazıyla eşleştirme, okumadan da çözülebiliyordu.	Yazılı kelimeyi okuyup doğru resmi seçme eklendi.	Resim tanıma, kelime bilgisi ve okuma birlikte etkili olur. Ayrı görev raporu tutulur.
Seçenek başarısı ile sesli okuma karışıyordu.	Seçenekler gösterilmeden önce öğretmenin “yardımsız / destekle” gözlemi.	Mikrofon analizi yok; öğretmen beyanıdır.
İlk/son ses konumuna ayrı çalışma yoktu.	Kelime üzerinde ilk ve son sesin harfini bulma.	Yazı desteği vardır; saf işitsel ses farkındalığı testi sayılmaz.
Tekrar yalnızca aynı turdaydı.	Oturum içi tekrar ve 1–3–7 günlük gecikmeli tekrar takvimi.	Site açıkken, cihaz saatine göre çalışır; bildirim göndermez. Bireysel bölüm birden fazla kişiyle paylaşılırsa o bölümde kayıtlar karışır.
İpucu ile çözülen ilk seçim bağımsız başarı sayılabiliyordu.	Destek bayrağı ve ayrı sözlü gözlem kayıtları.	Üst sayaçlar eski kayıtları korur; eski sürüm ipucu kullanımı geriye dönük çıkarılamaz.
Hangi görevde zorlanıldığı görünmüyordu.	Görev türüne göre tablo, seçilen yanlış seçenek ve zorlanılan kelimeler.	Rapor son 500 yanıtı içerir. Öğrenme teşhisi veya ustalık kararı üretmez.
Tablet–tahta arasında kayıt taşınamıyordu.	Tam yedek indirme ve doğrulamalı içe aktarma.	Aktarma mevcut cihaz kaydının yerini alır; önce yedek alın.
Tahtada gereksiz çevre metni kalıyordu.	Sade görünüm, tam ekran, yüksek karşıtlık ve hareket azaltma.	Tarayıcı tam ekranı desteklemeyebilir. Gerçek tahta üzerinde kontrol gerekir.
İçerik eklemek tek tek uğraştırıyordu.	Arama ve en çok 30 satırlık toplu kelime ekleme.	Anlamlılık kontrolü öğretmene aittir. Geçersiz ses varsa toplu işlem uygulanmaz.

Yedi görev ve uygun örnekleri

Görev	Örnek	Ölçülen / çalışılan
Oku ve eşleştir	K → k; kuru → kuru	Biçim eşleme, sıra takibi; tek başına bağımsız okuma değil.
Resme bak, oku	Mum çizimi → mum / kum / mor	Resim–kelime ilişkisi ve seçenek okuma.
Heceleri birleştir	ko + ru → koru / kuru / koku	Parçalardan sözcüğe geçiş.
Dinle ve bul	“kum” seslendirmesi → kum / mum / kur	Duyulan sözcüğü yazılı biçimiyle eşleme.
Oku, resmi seç	mum → mum, kum, ok çizimleri	Yazıdan anlama geçiş.
İlk sesi bul	kum → k / m / u	Başlangıç konumu ve harf–ses ilişkisi.
Son sesi bul	okur → r / k / u	Bitiş konumu ve harf–ses ilişkisi.

Seçenekler etkin içeriklerden üretilir; örnek tablodaki sıranın her turda aynı olması beklenmez. Yeni modül veya oyun yoktur: tüm görevlerde aynı kurbağa ve nilüferler kullanılır.

Altı ses aşamasında içerik denetimi

Aşama	Açık içerik sayısı	Örnek
O	1	O / o. Diğer seçenek harf olmayan şekildir.
K	4	o, k, ok, ko
U	8	o, k, u, ok, oku, ku, ko, koku.
R	19	kor, korku, kuru, kur, okur, koru, kurur
I	25	kır, kırık, kırk; ı ve i ayrımı korunur.
M	34	kum, mum, mor, okurum, korurum, korkum

Toplam: 6 harf + 9 hece + 19 kelime. Soru sayısını büyütmek için anlamsız kelime eklenmedi. Çekimli kelimeler, örneğin “korurum”, sözlü bir bağlamla açıklanmalıdır. “Kor” gibi daha az tanıdık kelimeler öğretmen panelinden kapatılabilir. O aşamasının tek hedefi olması bir tasarım sınırıdır; otomatik başarı yüzdesiyle yeni sese geçiş yapılmaz.

Sınıfta önerilen kısa kullanım

Öğrencinin gerçekten öğrendiği son sesi seçin. İnceleme yapmak için M'ye geçmek başka, öğrenciye M'yi öğretmiş saymak başkadır.
İlk turu 6 soruyla, gerekirse 2 yaprakla başlatın. Bunlar uygulama önerisidir, standartlaştırılmış eşikler değildir.
Resme dayalı ve hece birleştirme görevlerini dönüşümlü kullanın. Tanınmayan çizimi önce öğretmen açıklasın.
Ayrı bir turda sözlü gözlemi açıp seçenek görünmeden sesli okumayı dinleyin.
Yanlışta ilk küçük ipucunu, gerekirse ikinci desteği verin. Sayacı hız veya yarış baskısına dönüştürmeyin.
Sonraki günlerde zamanı gelen tekrarları kullanın. Başarıyı yalnızca ilk turla değerlendirmeyin.
Kelimeyi gerçek bir nesneyle ilişkilendirin; defterde yazma ve daha geniş programdaki cümle/metin okumasını sınıfta ayrıca sürdürün.

Doğrulama ve açık kalan sınırlar

Otomatik kontroller altı ses aşamasında bütün görev açma/kapama birleşimlerini, 2–4 seçenek sayısını, öğrenilmemiş ses filtresini, I/İ ayrımını, doğru cevabın tekliğini ve hece birleştirmelerini sınar. Ayrıca öğretmen gözlemi, ipucu puanlaması, gecikmeli tekrar tarihleri, eski kayıtların geçişi, yedek doğrulama, toplu ekleme ve geçilen sorular test edilir.

Gerçek tarayıcı, tablet veya akıllı tahtada görsel/dokunmatik deneme bu çalışma ortamında yapılamadı. Ses motorunun gerçek telaffuzu, tam ekran davranışı ve okul ağ erişimi cihazda denenmelidir. Uygulamanın eğitim etkisi için sınıf pilotu yapılmadı; kaynaklara dayalı tasarım, kanıtlanmış uygulama etkililiği anlamına gelmez.

Görseller uygulamaya özel basit SVG çizimleridir. Harici görsel, izleme servisi veya öğrenci hesabı yoktur. Dinleme için tarayıcı ses motoru kullanılabilir; tamamen yerel kullanım istenirse dinleme kapatılabilir.